மொஹஞ்சதாரோ சூழல்:மொஹஞ்சதாரோ நகரம் செழிப்பிலும் வளர்ச்சியிலும் சிறந்து விளங்கியது; ஆயினும், பெரும்பாலான பண்டைய நகரங்களைப் போலன்றி, இங்கு செல்வமும் வளங்களும் ஒரு சில செல்வந்த ஆட்சியாளர்களின் கட்டுப்பாட்டில் இருக்காமல், மக்களிடையே சமமாகப் பகிர்ந்தளிக்கப்பட்டன. மொஹஞ்சதாரோ பற்றி "இறந்தோர் மேடு" என்று பொருள்படும் மொஹஞ்சதாரோ, சிந்து சமவெளி நாகரிகத்தின் மிக முக்கியமான மையங்களில் ஒன்றாகத் திகழ்கிறது. இந்நாகரிகம் ஒரு பரந்த நிலப்பரப்பில் விரிந்து பரவியிருந்தது — ஈரான்-பாகிஸ்தான் எல்லைக்கு அருகிலுள்ள பலுசிஸ்தானின் சுத்காஜென் டோர் முதல் இன்றைய உத்தரப்பிரதேசத்திலுள்ள ஆலம் கீர்பூர் வரையிலும்; ஜம்முவிலுள்ள மாண்டா முதல் மகாராஷ்டிராவிலுள்ள தைமாபாத் வரையிலும் இதன் எல்லைகள் அமைந்திருந்தன. இந்தியாவில் அமைந்துள்ள முக்கியமான ஹரப்பா காலத் தளங்களில் லோத்தல், தோலாவிரா மற்றும் காலிபங்கன் ஆகியவை குறிப்பிடத்தக்கவை. ஹரப்பா நகரத்துடன் இணைந்து, மொஹஞ்சதாரோவும் வெண்கலக் கால நாகரிகத்தின் மிகவும் புகழ்பெற்ற நகரங்களில் ஒன்றாகக் கருதப்படுகிறது; இந்நாகரிகம் ஏறத்தாழ கி.மு. 3300 முதல் கி.மு. 1200 வரையிலான காலகட்டத்தில் செழித்து விளங்கியது. இதன் மிக உயர்ந்த அல்லது "முதிர்ந்த" காலகட்டம் கி.மு. 2600 முதல் கி.மு. 1900 வரையிலான ஆண்டுகளில் அமைந்திருந்தது. கி.மு. இரண்டாம் ஆயிரமாண்டின் நடுப்பகுதியில், கடுமையான காலநிலை மாற்றங்கள் மற்றும் சுற்றுச்சூழல் காரணிகளால் இந்நாகரிகம் வீழ்ச்சியடையத் தொடங்கியது. மொஹஞ்சதாரோ தளத்தில் அகழ்வாராய்ச்சிப் பணிகள் 1920-இல் தொடங்கப்பட்டு, 1964–65 ஆம் ஆண்டு வரை பல்வேறு கட்டங்களாகத் தொடர்ந்தன. 1922-ஆம் ஆண்டில், இந்தியத் தொல்லியல் துறையைச் சேர்ந்த ராகல்தாஸ் பானர்ஜி இத்தளத்தின் பண்டைய வரலாற்று முக்கியத்துவத்தை உறுதிப்படுத்தினார். மொஹஞ்சதாரோ நகரம், குறிப்பாக அதன் மேம்பட்ட நகரத் திட்டமிடலுக்காகப் பெரிதும் அறியப்படுகிறது. இந்நகரம் கட்டம் போன்ற அமைப்பில் நேர்த்தியாக அமைக்கப்பட்ட தெருக்கள், செங்கற்கள் பதிக்கப்பட்ட சாலைகள், திறமையான நீர் விநியோக அமைப்புகள், மூடிய வடிகால் மற்றும் கழிவுநீர் அகற்றும் கட்டமைப்புகள், கழிப்பறை வசதியுடன் கூடிய வீடுகள், மற்றும் 'பேரருவி' மற்றும் 'பேர்களஞ்சியம்' போன்ற பிரம்மாண்டமான பொதுக் கட்டிடங்களைக் கொண்டிருந்தது. தன் உச்சக்கட்டத்தில் இருந்தபோது, இந்நகரம் சுமார் 30,000 முதல் 60,000 வரையிலான மக்கள் தொகையைக் கொண்டிருந்திருக்கலாம் என்றும், அது ஒரு மிகச்சிறப்பாக ஒழுங்கமைக்கப்பட்ட சமூகத்தைக் கொண்டிருந்ததற்கான சான்றுகளை வெளிப்படுத்துவதாகவும் கருதப்படுகிறது. இதன் வரலாற்று முக்கியத்துவத்தைக் கருத்தில் கொண்டு, 1980-ஆம் ஆண்டில் இது யுனெஸ்கோ (UNESCO) உலகப் பாரம்பரியச் சின்னமாக அறிவிக்கப்பட்டது. இந்தியாவின் முதல் புவிவெப்ப மின்சக்தித் திட்டம் சூழல்: லடாக்கில் உள்ள பூகா பள்ளத்தாக்கில், 14,000 அடிக்கும் அதிகமான உயரத்தில், எண்ணெய் மற்றும் இயற்கை எரிவாயுக் கழகத்தால் (ONGC) இந்தியாவின் முதல் புவிவெப்ப மின்சக்தித் திட்டத்தை அமைப்பதற்குத் துணைநிலை ஆளுநர் ஒப்புதல் அளித்துள்ளார்; இதன் மூலம் தூய ஆற்றல் உற்பத்தியை நோக்கி லடாக் ஒரு குறிப்பிடத்தக்க அடியை எடுத்துவைக்க உள்ளது. இந்த முன்னோடித் திட்டத்தின் சோதனை, மதிப்பீடு மற்றும் செயல்பாட்டுக்குக் கொண்டுவருதல் ஆகியவை 2026–27 நிதியாண்டில் நடைபெறும் என்று எதிர்பார்க்கப்படுகிறது. செயல்படுத்தும் முகமை எண்ணெய் மற்றும் இயற்கை எரிவாயுக் கழகம் (ONGC) இந்தப் புவிவெப்ப…
