வரலாறு மற்றும் பண்பாடு போன்சாலா கல்வெட்டுகள் & சிவாஜி-அஃப்சல் கான் அத்தியாயம் தஞ்சைப் பெரிய கோயில் கல்வெட்டுகள் பிரகதீஸ்வரர் கோயிலில் விரிவான கல்வெட்டுகள் உள்ளன.இதில் மராட்டிய காலத்தைச் சேர்ந்த மிகப்பெரிய கல்வெட்டும் அடங்கும். இவை விநாயகர் சன்னதிக்கு அருகிலுள்ள தென்மேற்குச் சுவர்களில் காணப்படுகின்றன. இரண்டாம் சரபோஜி மன்னரின் ஆட்சிக் காலத்தில் இவை மராத்திய மொழியில் எழுதப்பட்டன. தஞ்சை மராட்டிய மன்னர்களின் வரலாறு மற்றும் வம்சாவளியைப் பற்றிய விரிவான தகவல்களை இது வழங்குகிறது. டென்மார்க் மிஷனரி கிறிஸ்டியன் ஃபிரடெரிக் ஸ்வார்ட்ஸ் பற்றிய புகழுரைகளும் இதில் இடம்பெற்றுள்ளன. இரண்டாம் சரபோஜி ஆங்கிலேயர்களுக்கு இராணுவ ஆதரவையும் நிதி உதவியையும் வழங்கியதை இது பதிவு செய்கிறது. மருது சகோதரர்கள் கிளர்ச்சிக்கு எதிரான போரின் போது அவர் செய்த உதவிகள் இதில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளன. தஞ்சாவூரில் மராட்டிய ஆட்சியின் அரசியல் கூட்டணிகள் மற்றும் வரலாற்றுச் சூழலை இது முன்னிலைப்படுத்துகிறது. போன்சலே வம்ச சரித்திரம் இது சரஸ்வதி மஹால் நூலகத்தால் வெளியிடப்பட்டது. மராட்டிய வரலாற்றை மராத்தி மற்றும் தமிழ் மொழிகளில் விவரிக்கிறது (ஆங்கிலச் சுருக்கத்துடன்). சத்ரபதி சிவாஜி மற்றும் அப்சல் கான் இடையேயான புகழ்பெற்ற சந்திப்பை இது தத்ரூபமாக விவரிக்கிறது. சிவாஜி vs அப்சல் கான் – உத்தி மற்றும் சந்திப்பு சிவாஜி, தனது குலதெய்வமான துளஜா பவானியின் வழிகாட்டுதலின்படி, ஜாவ்லி கோட்டையில் சந்திப்பிற்குத் திட்டமிட்டார். தேவைப்பட்டால் அப்சல் கானின் படையைச் சூழ்ந்து கொள்ளுமாறு இரகசிய உத்தரவுகள் பிறப்பிக்கப்பட்டன. சந்திப்பின் போது, அப்சல் கான் சிவாஜியைக் குத்த முயன்றார். கவசத்தால் பாதுகாக்கப்பட்டிருந்த சிவாஜி, புலி நகத்தை (wagh nakh) பயன்படுத்தித் திருப்பித் தாக்கி அவனைக் கொன்றார். மோதலுக்குப் பிந்தைய விளைவுகள் அப்சல் கானின் அமைச்சரான கிருஷ்ணாஜி பந்த் தொடர்ந்து போரிட்டார். அவர் ஒரு பிராமணர் என்பதால் சிவாஜி அவருக்குக் கருணை காட்ட முன்வந்தார், ஆனால் அவர் தொடர்ந்து தாக்கியதால் சிவாஜியின் பாதுகாவலரால் கொல்லப்பட்டார். நகாரா (போர் முரசு) சிக்னலுக்குப் பிறகு மராட்டியப் படைகள் தாக்கி, அப்சல் கானின் படைகளைத் தோற்கடித்தன. பிடிபட்ட வீரர்கள் கௌரவத்துடன் நடத்தப்பட்டு விடுவிக்கப்பட்டனர். மத மற்றும் கலாச்சார நம்பிக்கைகள் சிவாஜியின் வெற்றி துளஜா பவானியின் தெய்வீக அருளால் கிடைத்ததாகக் கருதப்படுகிறது. இந்தக் கதை வரலாறு, நம்பிக்கை மற்றும் அரச அங்கீகாரத்தை ஒன்றிணைக்கிறது. வரலாற்று முக்கியத்துவம் இந்த நிகழ்வு இந்திய வரலாற்றின் மிக வியத்தகு நிகழ்வுகளில் ஒன்றாகும். சிவாஜியின் மூலோபாய நுணுக்கம் (Strategy), துணிச்சல் மற்றும் போர்க்கால அறநெறிகளை இது எடுத்துக்காட்டுகிறது. இந்தக் கல்வெட்டுகள் ஒரு சோழர் கால நினைவுச் சின்னத்திற்குள்
